ρ

گمراهی بشریت حاصل افراط در رفاه و فاصله از تعادل است

راه‌ های روشن
راه‌ های روشن
2019/05/31
رقابت با کالاهای ساخت چین
رقابت با کالاهای ساخت چین
2019/06/01

منتشرشده در ماهنامه صنعت فراگیر
شماره ۳۳ و ۳۴

گمراهی بشریت حاصل افراط در رفاه و فاصله از تعادل است.

میلیون ها سال پیش موجوداتی بر سطح زمین می زیستند که برخوردار از جثه های عظیم و کوه پیکری بودند. آنان تکیه داده بر منابع عظیم غذایی حکم فرمایان مطلق عرصه حیات بودند؛ اما منابع غذایی کاهش یافت و آن امپراتورهای قدرت نسلشان منقرض شد.
در دوران نو نیز، این مثال صادق است. ملت هایی که با اتکا به منابع سرشار طبیعی زمین را جولانگاه خود می کنند، با به پایان رسیدن این منابع یا افت قیمتشان گرفتار مصیبت های ویرانگری می شوند.
مقاله حاضر به بحث مصرف گرایی، تهدیداتی که متوجه ما کرده و هم کلام با مقام رهبری لزوم اصلاح الگوی مصرف می پردازد.
مصرف گرایی در تار و پود ما ریشه دوانده است.
بررسی هایی که به انجام رساندم، نتایج دردناکی به همراه داشت. متأسفانه مصرف برنامه ریزی نشده و به بیان دیگر بی در و پیکر جامعه ایرانی را به مرزهای خطرناکی سوق داده است.
طبق آماری که روزنامه قدس ارائه داده در حالی که جمعیت ایران یک بیستم جمعیت چین است، ما به اندازه آن ها در سال گندم مصرف می کنیم و نکته آن که یک مییون و دویست هزارتن از این نان بدل به ضایعات می شود.
به علاوه، بنا به اعلام شهرداری تهران تقریبا ۳۰ درصد زباله های شهری ما را گوشت، مرغ و دیگر مواد غذایی تشکیل می دهد. معنای این رقم وقتی به خوبی درک می شود که بدانیم میزان فوق در کشورهای اروپایی فقط ۲درصد است.
در حوزه انرژی، رئیس ستاد حمل و نقل و مدیریت مصرف سوخت کشور می گوید: مصرف انرژی در ایران ۸ برابر کشورهای اروپایی است.
سردار محمد رویانیان در زمینه مصرف بی قاعده بنزین به تردد خودروهای تک سرنشین در سطح خیابان های اصلی شهرها اشاره کرده و اظهار می کند: هم اکنون سهم خودروهای تک سرنشین در سفرهای درون شهری ۶۰درصد است.
ارقام استفاده نامطلوب منابع در تمام حوزه ها از مصرف بی رویه آب گرفته تا فقدان بازیافت مواد حکایتگر ابعاد هولناک فرهنگ مصرف زده ماست.
سال اصلاح الگوی مصرف
با توجه به آنچه گفته شد، پیام نوروزی سال ۱۳۸۸ رهبر انقلاب مبنی بر نام گذاری امسال به سال اصلاح الگوی مصرف به درستی برگرفته از نیازهای جامعه شناخته می شود. ایشان گفته اند: با توجه به ماهیت حیاتی و اساسی مصرف مدبرانه و عاقلانه منابع کشور، سال جدید را در همه زمینه ها و امور سال اصلاح الگوی مصرف می دانم.
مقام رهبری خاطرنشان کرده اند: همه ما به خصوص مسئولان قوای سه گانه، شخصیت های اجتماعی و آحاد مردم باید در سال جدید در مسیر تحقق این شعار مهم، حیاتی و اساسی یعنی اصلاح الگوی مصرف در همه زمینه ها، برنامه ریزی و حرکت کنیم تا با استفاده صحیح و مدبرانه از منابع کشور، مصداق برجسته ای از تبدیل احوال ملت به نیکوترین حال ها، ظهور و بروز یابد.
و این گفتار بسیار دقیقی است. ما به عنوان کشوری متکی به منابع زیرزمینی ابتدا باید در جمع کشورهای در حال توسعه خود را رشد دهیم تا سرانجام در میان کشورهای برخوردار از داشته های رو زمینی و توسعه یافته قرار گیریم. برای این منظور نیز چاره ای جز حرکت عظیم به سمت بهینه سازی الگوی مصرف نداریم.
اما، اصلاح الگوی مصرف به دو موضوع فرهنگی و رفتاری تقسیم می شود.
فرهنگ سازی، اماها و اگرها؛
در قدیم، صرفه جویی مسئله ای ملموس برای همگان بود. درواقع، افراد مستقیما درگیر تولید محصولات و قبول سختی های بسیار برای برخورداری از کالاهای محدود بودند. گذشته از این، سیستم یارانه ای نیز در کار نبود که دست رسی را برای آن ها سهل کند. بنابراین، دقت بالایی در مصرف وجود داشت. برای مثال: حتی شاهزادگان نیز بسیار با احتیاط و وسواس پر قلم خود را در جوهر مرکب فرو می بردند و در مصرف کاغذ جانب صرفه جویی را کاملا رعایت می کردند.
اما، امروز در کشور ما متاسفانه منابع زیرزمینی و یارانه های گسترده موجب واژگونی فرهنگی و مصرف زدگی اقشار مختلف جامعه شده است. مردم به آسانی از حامل های انرژی، مواد غذایی و صدها مایحتاج دیگر به لطف یارانه های ناشی از پول نفت برخوردار می شوند. در نتیجه، می پندارند این محصولات ارزشمند همانند قطرات آب اقیانوس ها تمام نشدنی است. پس، طبیعی است که در مصرف جانب صرفه جویی را در نظر نگیرند.
اکنون باید پرسید: آیا با تبلیغات ترویج فرهنگی صرف می توان افراد را به سمت مصرف بهینه رهنمود کرد؟ پاسخ همان گونه که پیداست قطعه منفی است. تا زمانی که محصولات و امکانات با قیمت های بسیار پایین تر از ارزش واقعی شان در اختیار عموم قرار می گیرد، باور به تغییر الگوی مصرف به آسانی پدید نمی آید.
تدارک زیرساخت ها، هدایت جامعه
آیا بی درنگ باید قیمت ها را واقعی ساخت؟ طبعا این گونه نیز نیست. جامعه نیازمند مهیا شدن هم زمان دو مقوله است تا بتواند پذیرای اصلاح الگوی مصرف شود: یک فراهم سازی ابزار مصرف درست؛ دو: اطمینان سازی.
در حقیقت لازم است ابتدا زیرساخت ها و ابزار لازم برای نوع مصرفی که مدنظر ماست، برای همگان فراهم شده و سپس جامعه را از طریق تبلیغ و واقعی سازی یمت به سمت پیروی از الگوی درست فراخواند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو × 4 =