ρ
مشکل تراکم اسفند
۲۰ خرداد ۱۳۹۸
مهندسی انقلاب اقتصادی
۲۰ خرداد ۱۳۹۸

منتشرشده در ماهنامه صنعت فراگیر
شماره ۲۳ و ۲۴

مصرف گرایی…..
و آنگاه که نفت نباشد؟

مردم دو نسل پیش زمانی که تکه نانی را که در کوچه یا خیابان می دیدند، آن را بر می داشتند و با احترام در گوشه ای می گذاشتند؛ زیرا برای آن حرمت قائل بودند. مردم دو نسل پیش می گفتند نان برکت خداست- نانی که با زحمت و عرق جبین به دست می آورند.
اما، ایران رو به تغییر گذاشته بود…
نفرین سیاه نفت
یک قرن پیش (پنجم خرداد ۱۲۸۷) مهندس جورج رینولدز انگلیسی موفق به کشف نفت در عمق ۴۰۰ متری مسجد سلیمان شد؛ و از آن پس کشور ایران در فهرست کشورهای دارای منابع زیرزمینی و نفت خیز قرار گرفت. درحقیقت، اگر بخواهیم کشورها را از نظر منابع طبیعی تقسیم بندی کنیم، سه دسته کلی وجود دارد: کشورهای متکی به منابع زیرزمینی، متکی به منابع روزمینی و غیرمتکی به منابع طبیعی.
ایران در جرگه کشورهای گروه نخست قرار گرفت و برایش زنگ آغاز مسیر متفاوتی زده شد. برای روشن شدن مسئله،باید توضیح داد: مطالعات تاریخی مشخص کرده، ممالک متکی به منابع طبیعی- به خصوص منابع زیرزمینی- گرفتار سرنوشت شومی شده اند، که در زیر به نمونه هایی از آن اشاره می شود:
-نیجریه در ۳۰ سال گذشته ۲۵۰ میلیارد دلار درآمد نفتی داشته است، اما درآمد سرانه این کشور طی سال های ۱۹۷۵ تا ۲۰۰۰ بیش از ۱۵درصد کاهش یافته و جمعیت افرادی که نیجریه کمتر از یک دلار در روز درآمد دارند، از ۱۹ میلیون به ۸۴ میلیون افزایش یافته و چهاربرابر شده است.
-در سیرالئون، مبارزه سر الماس بین دولت و شورشیان طی دهه ۱۹۹۰ موجب کشته شدن ۷۵هزار نفر و معلول شدن ۲۰ هزار نفر، آوارگی ۲میلیون نفر و آسیب روانی تعداد زیادی از کودکان شد.
-جنگ و تروریسم اقتصاد عراق سرشار از منابع نفتی را شبیه کارخانه ای نیمه ویران کرده است.
-استان کنگولیس(Congolese) کاتانگا که غنی از کبالت، مس، قلع، رادیوم، اورانیوم و الماس است در ماه ژوئن سال ۱۹۶۰ از کنگو جداشد، اما در ژانویه ۱۹۶۳ پس از جنگ شدیدی باز پس گرفته شد.
منظور از کشورهای متکی به منابع طبیعی کشورهایی هستند که سهم این منابع در بودجه آن ها تعیین کننده و سرنوشت ساز است. چنین کشورهایی از سویی گرفتار مداخلات گسترده قدرت های خارجی می شوند، و از سوی دیگر، به دلیل درآمد سرشار و کم دردسر استخراج و فروش منابع، وابستگی دولت هایشان به مالیات و روش های منطقی تأمین بودجه از بین رفته و در نتیجه تولید و صنعت این کشورها با واردات بی رویه (که توسط دولت ها به عنوان قرص مسکن به جامعه تزریق می شوند) تضعیف شده و این کشورها به سمت مصرف گرایی سوق می یابند.
نکته جالب آن که فقط نروژ از الگوی متفاوتی پیروی کرده است: ۲۰ درصد تولید ناخالص ملی و ۴۵ درصد صادرات نروژ را نفت تشکیل می دهد؛ اما این کشور، بیشتر درآمد نفت را به جای هزینه کردن، در صندوق ذخیره ارزی قرار داده و یک هیأت امنای خبره و قدرتمند برای آن انتخاب کرده است تا درآمد حاصل را در خارج از نروژ سرمایه گذاری کنند و برای آینده مؤثر سازند.
ازحرمت تکه ای نان تا ضایعات ۳۰%

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نه − سه =