ρ
عید، پایانی پر هزینه
عید، پایانی پر هزینه
۱۹ خرداد ۱۳۹۸
قدرت هدف
قدرت هدف
۱۹ خرداد ۱۳۹۸

منتشرشده در ماهنامه صنعت فراگیر
شماره ۳۳ و ۳۴

فاجعه تعطیلات …

موتور اقتصاد خاموش می‌گردد، کرکره تولیدی‌ها پایین کشیده می‌شود، ادارات به خواب بهاره فرو می‌روند، بانک‌ها صندوق‌های خود را سه قفله می‌کنند و رخوت سنگینی فضای کسب و کار کشور را از روزهای نخست تا واپسین روزهای فروردین ماه فرا می‌گیرد.
تنوع تعطیلات باستانی، ملی و مذهبی، ایران را در چشم جهانیان مشهور به کشور تعطیلات کرده و در شرایطی که از فرمان رهبری برای تعدیل این همه روزهای سردرگمی چند سال می‌گذرد، پاشنه در بر همان مدار گذشته می‌گردد تا شریان‌های تشنه تولید کشور همچنان ملتهب بماند.
حذف تعطیلات غیرضروری یکی از اصول خدشه ناپذیر مانیفست انقلاب اقتصادی است که در مقاله حاضر به آن می‌پردازیم.
انسان ایرانی گرفتار زنگ نابهنگام استراحت
احمد شاملو در ترجمه بسیار زیبای خود از داستان شازده کوچولوی آنتوان دو سنت اگزوپری ماجرای قرار ملاقات روباه با شازده کوچولو را نقل می‌کند. روباه زمانی که شازده کوچولو سهل انگارانه دقایقی پیش از ساعت مقرر به وعده گاه می‌آید، با بیانی پر محتوی خطاب به او می‌گوید: اگر تو وقت و بی‌وقت بیایی من از کجا بدانم چه ساعتی باید دلم را برای دیدارت آماده کنم؟… هر چیزی برای خودش قاعده‌ای دارد… (قاعده) از آن چیزهایی است که پاک از خاطره‌ها رفته. این همان چیزی است که باعث می‌شود فلان روز با باقی روزها و فلان ساعت با باقی ساعت‌ها فرق کند.
باید اشاره کرد که تعطیلات نوروز ۱۵ روز نیست، بلکه باید آن را به تمام اسفندماه نیز تسری داد.
به‌راستی، جاده‌های شمال چه لذتی را به چشمان ما می‌نشاند، آنگاه که پیش از انجام وظایف اداری. رسیدن به تولید مطلوب یا پیشرفت تحصیلی راهی آن شویم؟!
کارگرانی که به ازاء هر سه روز کار دو روز تعطیل می‌شوند، به کدام راندمان قابل قبول دست می‌یابند؟ به‌علاوه، دست‌اندرکاران تولید و صاحبان مشاغل زمانی که گرفتار تنگناهای معیشتی هستند و نیاز به در آمد وجودشان را فرا گرفته، چه برداشتی از توقف نامیزان کسب خود دارند؟ هر چیز برای خود قاعده‌ای دارد. یک کارگر، یک صاحب تولید، یک فروشنده تعطیلات را ابزاری برای تجدید قوا و در قالب پاداش موفقیت خود می‌طلبد، در غیر این صورت و به‌ویژه آن دم که تعطیلات نابهنگام چوبی لای چرخ کار او می‌شود. هیچ‌گاه تلقی مثبتی از آن نخواهد داشت و چنین تعطیلاتی جز ضایعه به چشمان او نمی‌آیند.
نوروز ما بی‌نقص نیست!
نوروز را بسیار ستوده‌اند، بگذارید در این مقاله نگاهی نیز به وجه تاریک این زیباروی بهار آفرین بی اندازیم.
دکتر محمد کاظم توحیدی، جامعه شناس، در این باره می‌گوید: باید اشاره کرد که تعطیلات نوروز ۱۵ روز نیست، بلکه باید آن را به تمام اسفند ماه نیز تسری داد. با فرارسیدن اسفند ماه است که مردم به این نتیجه می‌رسند سال رو به اتمام رفته و (به‌ جای کار و کسب) باید به دل مشغولی‌ها و کارهای عقب مانده پرداخت و آنها را به‌سرعت به اتمام رساند.
دکتر توحیدی اضافه می‌کند: بخش عظیمی از تأثیرات مخرب تعطیلات نوروزی متوجه بخش خصوصی و بازار است. به عبارتی، حدود ۳۰ درصد از افت اقتصادی به این طیف مربوط می‌شود که کمترین توجه ای نیز به آن نشان داده نشده است. امام جمعه بابل نیز با اعتراض نسبت به ایام ۱۵ روز تعطیلات نوروزی اظهار می‌کند: در تمام دنیا در عرصه اقتصاد رقابت زیادی برقرار است و همه کشورها سعی می‌کنند برای یک لحظه هم در این عرصه رقابت عقب نمانند، در حالی که در کشور ما به دلیل تعطیلی زیاد ضربه‌های زیادی به بخش تولید و اقتصاد وارد شده است.
تعطیلات نوروز نه تنها صنعت، ساختارهای اداری و آموزشی کشور را تحت تأثیر قرار داده که دامن درمان را نیز گرفته است، بیمارستان‌های مرتبط با آموزش عالی عملاً در دو هفته تعطیلات نوروزی به حال تعطیل در آمده و ما در برخی از آنها با ترخیص انبوه بیماران در روزهای مانده به آغاز سال نو روبرو هستیم؟!
در مقایسه با جهان کجا ایستاده‌ایم؟
ایران یکی از معدود کشورهایی است که در آن تعطیلات بی‌برنامه و با برنامه بسیار زیادی وجود دارد. در حوزه تعطیلات بی‌برنامه، تعطیل بین التعطیلین و روزهای قبل و بعد از چند روز تعطیلی را به تعطیلات اضافه کردن بدل به نوعی ضد فرهنگ در عرصه کار کشور شده است؛ اما تعطیلات با برنامه نیز با شاخص‌های جهانی هیچ هم خوانی و تطبیقی ندارد.
در جدول زیر، به مقایسه شمار روزهای تعطیل در ایران با سایر کشورها می‌پردازیم:
آمار جدول فوق به‌اندازه کافی گویاست. اگر تولید ناخالص ملی عبارت از تولید انجام گرفته در روزهای سال (یعنی ۲۵۰ روز) باشد، هر روز تعطیلی زیادی معادل تولید ناخالص ملی تقسیم بر ۲۵۰ به همراه خواهد داشت.
اقتصاددانان درباره اهمیت ساعات کار معتقدند: کشورهایی که اساس سیاست دولتشان تولیدی اشتغال، در آمد و بهبود دائم زندگی مردم است، هر دقیقه کار و فعالیتشان به طور جدی مورد توجه تمام دستگاههای دولت است؛ و حتی سرمایه گذاران خارجی نیز انضباط کار و بازده کار را مهم ترین عامل در انتخاب کشورها برای سرمایه گذاری می دانند؛ به عبارت دیگر، تعطیلات زیاد، به معنای ساعات کار کم و در نتیجه عاملی برای بی علاقگی سرمایه گذاران خارجی برای فعالیت در ایران می باشد.
ما نیازمند تحول در فهم مناسبت ها هستیم
دلیل اصلی تعطیلات زیاد کشور در ارتباط نابهنجاری است که در فرهنگ ما میان مناسبت های مختلف با لزوم تعطیل کردن بوجود آمده است. آیا همواره لازم است مناسبت های بزرگ را تعطیل کرد؟ در پاسخ باید گفت، مناسبت های ویژه ای وجود دارند مانند تاسوعا و عاشورا که در آنها تولید اندیشه صورت می‌گیرد، مناسبت هایی هستند مانند چند روز اول سال نو که مردم با دید و بازدید نوروزی عواطف اجتماعی را تقویت می‌کنند و تعطیل بودن آنها برای بقاء فرهنگی جامعه ضروری است؛ اما بسیاری از مناسبت ها در حقیقت از طریق تعطیل شدن نه تنها سودی عاید نمی‌کنند، بلکه حامل آثار مخربی نیز می‌شوند.
از کشورهایی که اساس سیاست دولتشان تولید، اشتغال، در آمد و بهبود دانم زندگی مردم است، هر دقیقه کار و فعالیتشان به طور جدی مورد توجه تمام دستگاههای دولت است؛ و حتی سرمایه گذاران خارجی نیز انضباط کار و بازده کار را مهمترین عامل در انتخاب کشورها برای سرمایه گذاری می دانند.
بسته تعطیلات نوروز را باز کنیم
دو تعطیلی ۱۲ و ۱۳ فروردین تعطیلات نوروزی را بدل به بسته ای کرده‌اند که درون آن عملاً عرصه کار و کسب کشور در ماه می خوابد. به این مسئله توجه ای ویژه نشان دهیم.
در شرایطی ۱۲ فروردین تعطیل شده که ۲۲ بهمن نیز تعطیل است. ماهیت این دو روز مشابه هم است؛ اما در ۲۲ بهمن راهپیمایی سراسری به مناسبت پیروزی انقلاب به آن جلوهای فرهنگ ساز بخشیده و در نتیجه می‌توان ۱۲ فروردین را از روزهای تعطیل با برنامه کشور کاست.
۱۳ فروردین نیز که روز طبیعت نام گرفته، در شکل فعلی مخرب طبیعت و مضر برای جامعه است. هجوم میلیونی شهروندان به جاده‌ها و دستبرد به محیط طبیعی به سیل ویرانگری شباهت دارد که علاوه بر افزایش تلفات جاده‌ای و تولید ترافیک کار و تولید را در آنها جلوه‌ای درخشان بخشید. چندین ساعته، صدمات فاحشی به محیط زیست برای مثال، در سالروز تولد حضرت امیر (ع) وارد می‌کند.
بنابراین، به‌جای سیزده بدر می‌توان روز طبیعت را با برنامه‌های خاص تبدیل به نقطه عطفی در زندگی سبز جامعه کرد. در این روز، صنایع می‌توانند نو آوری های سبز خود را معرفی کنند. مدارس می‌توانند تورهای آموزشی یا درختکاری برای دانش آموزان بگذارند و شهروندان می‌توانند در فعالیت‌های عام‌المنفعه مشارکت جویند.
حذف ۱۲ و ۱۳ فروردین ماه از تعطیلات با برنامه کشور باعث می‌شود عملاً تعطیلات نوروزی به چند روز آغاز سال محدود شود؛ و به این ترتیب، جلوی توقف فعالیت‌های اقتصادی کشور در اسفندماه و فروردین ماه گرفته می‌شود.
در مناسبت‌ها، به‌جای تحلیل کردن، تولید ویژه داشته باشیم
در بسیاری از مناسبت‌هایی که تعطیل می‌شوند، واقعاً نه فکری تولید می‌شود نه ارزشی فرهنگی تحکیم می‌گردد. لذا، به‌جای تعطیل کردن می‌توان چرخه کار و تولید را در آنها جلوه‌ای درخشان بخشید برای مثال، در سالروز تولد حضرت امیر (ع) برگزاری مراسمی ویژه و دادن هدایای کوچکی به رسم یادبود به کارگران فضای کار را نشاطی استثنایی می‌بخشد. همچنین می‌توان افتتاح فازهای توسعه یا ارائه محصولات جدید را در این ایام قرار دارد. لیبل محصولات تولید شده در مناسبت‌ها را می‌توان با نام آن مناسبت و شعاری ارزشمند مزین کرد و بخشی از محصولات آن روز را با شرایط مطلوب در دسترس زوج‌های جوان گذاشت. بدین ترتیب، موتور تولید به گردش خود ادامه داده و از این مناسبت انرژی مثبت فزاینده‌ای نیز کسب می‌کند.
نهایت کلام آن که وجود نفت نباید باعث شود ما با واقعیت‌های اقتصادی فاصله گرفته و رفتاری غیرمسئول در قبال منافع ملی داشته باشیم. کشور ما در برهه کنونی نیازمند رشد و فعالیت شبانه روزی است. بی‌توجهی به این امر وضعیت کشور را وابسته به قیمت جهانی نفت می‌کند. در نتیجه، هرگاه قیمت نفت کاهش یابد، ارکان جامعه نیز دستخوش لطمات ضربه‌ای بزرگی می‌شود.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

6 + هجده =